• Δημήτρης Γούπιος

Σήμερα "υπεύθυνοι πολίτες". Αύριο;


kindercare.com

Ανέστη, λοιπόν, ο Χριστός και τώρα περιμένουμε και εμείς την "Ανάστασή" μας από τις πρωτόγνωρες καταστάσεις που βιώνουμε. Ένα ιδιαίτερο Πάσχα γράφτηκε στα κατάστιχα της ιστορίας. Ένα Πάσχα που όλοι θα θυμούνται για τις εικόνες στα μπαλκόνια και τον διαφορετικό ίσως οβελία. Και αν πολλά πράγματα ήταν φέτος διαφορετικά υπήρξε κάτι που στην δική μου οικογένεια υπάρχει κάθε Πάσχα. Ήταν οι πολύωρες συζητήσεις μεταξύ τυρού και αχλαδιού ή καλύτερα -και πιο επίκαιρα- μεταξύ αρνιού και οίνου. Φέτος, αν μη τι άλλο, o κορωνοϊός είχε την τιμητική του. Και μιας και τελευταία τα μηνύματα για άρση των μέτρων πληθαίνουν, τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο εμείς, οι "υπεύθυνοι πολίτες" θα συνεχίσουμε να είμαστε υπεύθυνοι πολίτες την επαύριον της άρσης των μέτρων.


Στην πρώτη περίπτωση, η υπευθυνότητα του πολίτη απορρέει από τον φόβο να τιμωρηθεί αν παραβιάσει τα θεσπισμένα μέτρα. Δεν φοβάται τον ιό, δεν βρίσκει μέσες λύσεις, αλλά υπακούει αυστηρά στα μέτρα και περιμένει τη "λύτρωση" με την άρση αυτών. Τότε ο ίδιος μέχρι πρότινος "υπεύθυνος" πολίτης θα συνεχίσει κανονικά τη ζωή του χωρίς να νιώθει την ανάγκη να τηρήσει από μόνος του κάποια στοιχειώδη μέτρα υγιεινής στις κοινωνικές του συναναστροφές. Από το φάσμα, λοιπόν, της υπευθυνότητας θα περάσει στο φάσμα της επικίνδυνης ανευθυνότητας αποτελώντας ενδεχομένως υγειονομική βόμβα. Κατά τα άλλα θα έχει μία συνήθη κοινωνική συμπεριφορά όπως προ καραντίνας. Άρα, ο συγκεκριμένος τύπος πολίτη θα συμβάλει στη συνέχιση της κοινωνικής ζωή, πάνω από την οποία όμως ζωή θα στέκεται συγχρόνως σαν δαμόκλειος σπάθη λόγω της υγειονομικώς ανεπαρκούς συμπεριφοράς του.


Στην δεύτερη περίπτωση, έχουμε τον υπεύθυνο πολίτη από φόβο για την ίδια τη φύση του ιού. Ενός φόβου εν μέρει δικαιολογημένου για τις άγνωστες πτυχές του ιού, φόβου που καταλήγει ωστόσο να γίνει φοβία -ίσως και λόγω του εγκλεισμού. Από φοβισμένος γίνεται φοβικός. Κάθε του σκέψη, κάθε του κίνηση γίνεται με εμμονικές σκέψεις του τύπου "θα κολλήσω από αυτό κορωνοϊό;". Έχουμε, λοιπόν, να κάνουμε εδώ με έναν πολίτη που και μετά την άρση των μέτρων θα τηρεί τις συστάσεις για προφυλάξεις στο έπακρο. Οι παρεπόμενες, όμως, φοβίες του θα αναδείξουν την καχύποπτη, διστακτική κοινωνική του πλευρά με αποτέλεσμα να φθαρεί το μέταλλο της κοινωνικότητάς του στις διαπροσωπικές σχέσεις εις βάρος του κοινωνικού συνόλου και των προκλήσεων με τις οποίες αυτό θα έρθει αντιμέτωπο την επαύριον της καραντίνας.


Στην τρίτη και τελευταία περίπτωση έχουμε εκείνον τον πολίτη που απαλλαγμένος από φόβους και φοβίες έχει συνειδητοποιήσει με καθαρή σκέψη ότι πρέπει να αναπροσαρμόσει την καθημερινότητά του γενικά. Για αυτό υιοθετεί τα προτεινόμενα από τους ειδικούς μέτρα σε μία ευρεία ερμηνεία με ποιοτική στάθμιση των συνθηκών και παραγόντων. Ένα παράδειγμα της επικαιρότητας θα καταστήσει σαφή την λεγόμενη "ποιοτική στάθμιση". Παρά την απαγόρευση συνάθροισης έξω από εκκλησίες κάποιοι πιστοί προσέρχονται για να λάβουν το Άγιο Φως ανήμερα του Μ. Σαββάτου. Αν ένας πολίτης πάει και δει 30-40 άτομα απέξω και κάτσει και αυτός είναι ανευθυνότητα. Αν, όμως, πάει και δει 5-6 άτομα και κάτσει και αυτός δεν μπορεί κανείς να τον χαρακτηρίσει ανεύθυνο εφόσον μάλιστα τηρούνται και οι αποστάσεις. Εδώ, λοιπόν, έγινε μία ποιοτική στάθμιση από τον εν λόγω υπεύθυνο πολίτη -απόσταγμα της ώριμης σκέψης του- η οποία μπορεί να μη συνάδει με το γράμμα του νόμου, αλλά ανταποκρίνεται στο πνεύμα αυτού που θέλει τους πολίτες να τηρούν αποστάσεις ασφαλείας και να αποφεύγουν το συνωστισμό. Με την άρση των μέτρων ο πολίτης αυτής της κατηγορίας θα τηρεί τα μέτρα γιατί κατανοεί αυτοβούλως τα νέα υγειονομικά δεδομένα, αλλά θα κάνει και το παν για να αναπροσαρμόσει την κοινωνικότητά του στις νέες συνθήκες προς όφελος του κοινωνικού συνόλου χωρίς να χαθεί η ανθρωπιά και η οικειότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.


Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι η τελευταία περίπτωση πολίτη είναι αυτό που λέμε win-win για την υγειονομική ασφάλεια και την προστασία της κοινωνικότητας σε επίπεδο διαπροσωπικών σχέσεων. Και αυτή είναι η στάση που πρέπει να υιοθετήσουμε αν θέλουμε να ορθοποδήσουμε γρήγορα και αποτελεσματικά. Η κατάσταση θυμίζει λίγο την περίπτωση γιατρού – ασθενή, όπου ο γιατρός έκανε το χρέος του και τώρα ο ασθενής παίρνει το εξιτήριο και η αποθεραπεία είναι κυρίως δική του ευθύνη, ενώ ο γιατρός τον λειτουργεί συμβουλευτικά. Έτσι, λοιπόν, και το κράτος έκανε ό,τι μπορούσε -στο μέτρο του δυνατού- και θα άρει σε λίγο τα μέτρα, ώστε οι πολίτες να βρουν το βηματισμό τους με το κράτος να τους παρέχει επικουρικά σημαντική βοήθεια. Όμως, από του πολίτες εξαρτάται αν η αποθεραπεία θα πάει καλά ή θα χρειαστεί εκ νέου δραστική επέμβαση του γιατρού - κράτους.


Σήμερα έχουμε το προνόμιο να αποκαλούμαστε όλοι υπεύθυνοι πολίτες. Αύριο, όμως, θα φέρουμε το βάρος απόδειξης αυτού το προνομίου. Προς υπεράσπιση αυτού του τίτλου ας κάνουμε ο καθένας την ενδοσκόπησή του, να δούμε σε ποια περίπτωση πολίτη ανήκουμε σήμερα και τι πρέπει να κάνουμε για να ανήκουμε στην πραγματικά πιο υπεύθυνη κατηγορία πολιτών αύριο. Γιατί υπεύθυνος πολίτης δεν γίνεσαι με τις εξαναγκαστικές υποδείξεις τρίτων ούτε με το φόβο σαν Δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι σου, αλλά με την χαλιναγώγηση του "εγώ'" σου από εσένα για εσένα και το κοινωνικό σύνολο.



2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png