• ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΟΥΝΑΚΗΣ

«Ελευθερία είναι η ελευθερία του διαφορετικά σκεπτόμενου»: η ζωή της Ρόζας Λούξεμπουργκ



«Έτσι κι αλλιώς, η γη θα γίνει κόκκινη, είτε από ζωή, είτε από θάνατο. Θα φροντίσουμε εμείς γι'αυτό.», είπε η θεωρητικός του μαρξισμού και επαναστάτρια Ρόζα Λούξεμπουργκ, η οποία σαν σήμερα, 15 Ιανουαρίου, δολοφονήθηκε από την εθνικιστική παραστρατιωτική πολιτοφυλακή της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και του SPD.


Η Ρόζα Λούξεμπουργκ γεννήθηκε στην Πολωνία το 1871, και μέχρι το τέλος της ζωής της θα παρέμενε πιστή στις ιδέες της. Η Λούξεμπουργκ υπήρξε φιλόσοφος του μαρξισμού και ένθερμη υποστηρίκτρια της επανάστασης των προλετάριων.


Η ευφυΐα της ήταν εμφανής από τα εφηβικά της χρόνια, καθώς μιλούσε με ευκολία γερμανικά, πολωνικά, ρωσικά, λατινικά και αρχαία ελληνικά. Έλαβε πλατιά ανθρωπιστική παιδεία, ωστόσο στερήθηκε την ακαδημαϊκή πορεία στην χώρα της, Πολωνία, καθώς είχε «ακραίες πολιτικές θέσεις», έχοντας ενταχθεί στην πολιτική ομάδα «Προλεταριάτο» από τα δεκαπέντε της.


Φεύγοντας για την Ελβετία, παρακολούθησε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, σπουδάζοντας φιλοσοφία, πολιτικές επιστήμες, οικονομικά και μαθηματικά. Εκεί ήρθε σε επαφή με τα έργα του Μαρξ.


Το 1893, σε συνεργασία με άλλους Πολωνούς φίλους της, ίδρυσαν την αντιπολιτευόμενη στις εθνικιστικές τάσεις του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος εφημεριδα «Εργατική Υπόθεση». Η Πολωνία, όπως και όλη η Ευρώπη ανατολικότερα του Δνείστερου και του Βιστούλα, ανήκε πολιτικά και διοικητικά στην Ρωσική Αυτοκρατορία. Ως εκ τούτου, οι δυτικές επαρχίες της αυτοκρατορίας είχαν έντονο εθνικιστικό κίνημα, που ικανοποιήθηκε με την νίκη των Μπολσεβίκων, όποτε και ανεξαρτητοποιήθηκαν οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία.



Κατά τη διάρκεια της β' Διεθνούς, το ίδιο έτος στην Ζυρίχη, η Ρόζα Λούξεμπουργκ δήλωσε την αντίρρηση της στην αυτοδιάθεση των εθνών και την δημιουργία του έθνους κράτους, ερχόμενη σε αντίθεση με πολλούς παρευρισκόμενους σοσιαλιστές. Η ίδια έκρινε προτιμητέα μία κοινωνική από μια εθνική επανάσταση, καθώς η τελευταία δε θα εξασφάλιζε την εγκαθίδρυση μίας σοσιαλιστικής πολιτείας, παρά μάλλον θα ενίσχυε την εκάστοτε τοπική αστική τάξη.

«Δεν αντιλαμβάνεται τις αλυσίδες του, αυτός μονάχα που μένει ακίνητος.»

Μετά τον γάμο της με τον γερμανό Γκούσταβ Λίμπεκ, απέκτησε δικαιώματα γερμανίδας πολίτη. Έτσι, εισχώρησε στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας - SPD, ήτοι Sozialdemokratische Partei Deutschlands - το 1898. Ταυτόχρονα, νουθετούσε θεωρητικά και οργανωτικά το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Βασιλείου της Πολωνίας και της Λιθουανίας.


Εντός του κόμματος, είχε αρχίσει να ξεχωρίζει για την ρητορική της δεινότητα. Υπήρξε ιδιαίτερα ενοχλημένη με τις ρεβιζιονιστικές τάσεις από την ηγεσία του κόμματος, και παρ'όλη τη προσπάθεια για διεθνή συνεννόηση, το SPD αρνιόταν την συμπόρευση με τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα του εξωτερικού για μποϊκοτάζ ενός μεγάλου ενδεχόμενου πολέμου.


Στις 28 Ιουλίου 1914, η Αυστρία κηρύττει τον πόλεμο στην Σερβία. Πέντε μέρες μετά, η Γερμανική Αυτοκρατορία κηρύττει τον πόλεμο στην Ρωσία. Η ηγεσία του SPD αποφάσισε να υιοθετήσει πολιτική «παύσης πυρός» με την κυβέρνηση και την μοναρχία και συντάχθηκε υπέρ του πολέμου, με την Ρόζα Λούξεμπουργκ κι άλλα μέλη, όπως τον Καρλ Λίμπκνεχτ να αποχωρούν, κατηγορώντας τον πρόεδρο του κόμματος, Καρλ Κάουτσκι, για ρεβιζιονισμό.


Την αυγή του 1916, η Λούξεμπουργκ και ο Λίμπκνεχτ ιδρύουν την «Ένωση των Σπαρτακιστών», μία πολιτική ομάδα πρώην μελών του SPD και εν γένει κομμουνιστών που αντετίθεντο στον Μεγάλο Πόλεμο. Έπειτα, συλλαμβάνεται και περνάει δυόμιση έτη στην φυλακή.


Εκεί, συνέγραψε διάφορα έργα, όπως την «Ρωσική Επαναστάση», χαιρετίζοντας τον αγώνα των Ρώσων εργατών και ταυτόχρονα επικρίνοντας τις πολιτικές του Λένιν και του Τρότσκι. Σε αυτό το πλαίσιο διατύπωσε την σκέψη της:

«Ελευθερία είναι πάντα η ελευθερία του διαφορετικά σκεπτόμενου!»

Η αρχή του 1919 βρίσκει την εξαθλιωμένη οικονομικά Γερμανία στα πρόθυρα μίας κοινωνικής επανάστασης. Εργατικά συμβούλια έχουν λάβει τον έλεγχο των μεγάλων πόλεων της Βαυαρίας και της Ρηνανίας, σαν τα σοβιέτ στην άλλη άκρη της Ευρώπης. Τότε, διάφορες κομμουνιστικές ομάδες και οργανώσεις, με επικεφαλής τους «Σπαρτακιστές», ιδρύουν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας - KPD, δηλαδή, Kommunistiche Partei Deutschlands.


Το SPD αρνείται την συμμετοχή του νεοσύστατου KPD στην εθνοσυνέλευση που οδήγησε στην ίδρυση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Δεύτερο επαναστατικό κίνημα κατέκλυσε την Γερμανία στα μέσα του Ιανουαρίου, η Λούξεμπουργκ προειδοποίησε για την πιθανή αποτυχία αλλά δεν εισακούστηκε. Ο ηγέτης του SPD, Φρίντριχ Έμπερτ, διέταξε τις εθνικιστικές πολιτοφυλακές Freikorps να επιτεθούν στους υποστηρικτές του KPD, με αποτέλεσμα να συλληφθούν η Ρόζα Λούξεμπουργκ κι ο Καρλ Λίμπκνεχτ, μεταξύ άλλων.


Ήταν 15 Ιανουαρίου. Η Ρόζα χτυπήθηκε μέχρι θανάτου και πετάχτηκε σε έναν παραπόταμο του Σπρέε. Ο Καρλ Λίμπκνεχτ πυροβολήθηκε στο πίσω μέρος του κεφαλιού και αφέθηκε ως ανώνυμος νεκρός σε κοντινό νεκροτομείο.



Εκείνη την ημέρα εκατοντάδες μέλη του KPD εκτελέστηκαν από τις πολιτοφυλακές και τα εργατικά συμβούλια διαλύθηκαν.


Η Ρόζα Λούξεμπουργκ έχει γίνει σύμβολο αγώνα και εμπνέει τους καταπιεσμένους ανά τον κόσμο, ακόμα και σήμερα, σχεδόν 150 χρόνια μετά την γέννηση της και 100 μετά την δολοφονία της. Μερικά χρόνια ύστερα από τον θάνατό της, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ της αφιέρωσε αυτό το ποίημα:

«Η κόκκινη Ρόζα χάθηκε κι αυτή

κανείς δεν ξέρει

πού το κορμί της παραχώσαν.

Έλεγε την αλήθεια στους φτωχούς,

γι’ αυτό κι οι πλούσιοι τη σκοτώσαν.»

Οι φωτογραφίες αντλήθηκαν από:

https://www.thenational.ae/

https://www.jugendopposition.de/

https://www.elculture.gr/

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png