• ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Νέο νομοσχέδιο με ανατρεπτικές αλλαγές για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Άλλο ένα πείραμα;


Πηγή εικόνας: www.lifo.gr

Μετά από αλλεπάλληλες υποσχέσεις περί κατάργησης των εξετάσεων εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, την εφαρμογή ενός συστήματος 4 μόνο μαθημάτων στις προαγωγικές εξετάσεις σε Γυμνάσια και Λύκεια, σημαντικές αλλαγές στο περιεχόμενο των εξεταζόμενων μαθημάτων, νέες ουσιώδεις μεταρρυθμίσεις μεταβάλλουν το σκηνικό της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Πριν ακριβώς έναν χρόνο η τέως αντιπολίτευση και νυν κυβέρνηση καταδίκαζε τις πολιτικές αποφάσεις του τότε Υπουργού Παιδείας Κ. Γαβρόγλου, με την ίδια τη Ν. Κεραμέως να δηλώνει πως η κατάργηση του νομοσχεδίου που έφερε την προσωπική υπογραφή του τελευταίου [Ν. 4610/2019, ΦΕΚ 70/7.5.2019 (Α' 70)] αποτελούσε επιτακτική ανάγκη. Αυτά που τελικά επικράτησαν από τον επίμαχο νόμο είναι η πλήρης κατάργηση των ΤΕΙ και η συγχώνευσή τους με πανεπιστημιακά ιδρύματα ή η αναβάθμισή τους σε ΑΕΙ, καθώς και η ίδρυση Σχολής Γεωπονικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Τροχοπέδη τέθηκε στην ίδρυση Νομικής Σχολής στην Πάτρα, που επίσης προέβλεπε ο νόμος 4610/2019, ενώ με το άρ. 50 του ν. 4653/2020 μόλις τον Ιανουάριο έγινε δυνατός ο διορισμός αποφοίτων ιδιωτικών ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης στη δημόσια εκπαίδευση Α’ και Β’ βαθμού με την έκδοση απόφασης αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από επιτροπή του Υπουργείου Παιδείας. Μέχρι πρότινος δε, απαιτούνταν αποκλειστικά αναγνώριση ακαδημαϊκής ισοτιμίας και αντιστοιχίας από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.). Με αυτό τον τρόπο κρίθηκε ότι στον συγκεκριμένο επαγγελματικό χώρο το πτυχίο ενός Δημόσιου ελληνικού πανεπιστημιακού ιδρύματος εξισώθηκε με έναν τίτλο σπουδών κολλεγίου που δραστηριοποιείται στην ημεδαπή σε συνεργασία με κάποιο Πανεπιστήμιο του εξωτερικού.


Πολλά ακόμη όμως αναμένονται να αλλάξουν κατά ριζικό τρόπο, ανατρέποντας την πραγματικότητα την οποία είχαν έως τώρα επαγγελθεί στους μαθητές. Στις 22/04/20 η Υπουργός Ν. Κεραμέως από κοινού με τους Υφυπουργούς Σ. Ζαχαράκη και Β. Διγαλάκη προέβησαν σε παρουσίαση νέου νομοσχεδίου "για την αναβάθμιση του σχολείου" μέσω εξ’ αποστάσεως επίσημης συνέντευξης τύπου. Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση στην πλατφόρμα www.opengov.gr .


Πρώτα απ’ όλα, διαγράφεται από τον ορίζοντα το όνειρο της εξάλειψης των εισαγωγικών εξετάσεων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, είτε ολικής είτε μερικής, με την αναγνώριση των περίφημων "πράσινων σχολών" ελεύθερης εισόδου. Επρόκειτο κατ’ ουσίαν για τμήματα με τις χαμηλότερες βαθμολογικές προϋποθέσεις εισαγωγής. Οι Πανελλήνιες εξετάσεις, λοιπόν, όχι μόνο δεν αναμένεται να καταργηθούν, αλλά και πρόκειται να υποστούν ουσιώδεις αλλαγές. Επανέρχεται η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τους μαθητές που θα εισέλθουν στο Λύκειο κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος. Ο εν λόγω θεσμός εφαρμόστηκε για πρώτη φορά κατά το σχολικό έτος 2013-2014 με βάση το νόμο 4186/2013 και διήρκεσε μέχρι και το 2015, οπότε και καταργήθηκε με τον ν. 4326/2015. Έκτοτε ο ρόλος του παραμένει απλώς συμβουλευτικός. Για όσο βρισκόταν σε εφαρμογή, η Τράπεζα καθόριζε το 50% του περιεχομένου των θεμάτων προς εξέταση για τις προαγωγικές εξετάσεις της Α’ και της Β’ Λυκείου, κατόπιν κλήρωσης από ένα σύνολο θεμάτων που εξέδιδε. Όμοια διαδικασία διαμόρφωσης των θεμάτων προβλεπόταν στον νόμο τόσο για τις προαγωγικές εξετάσεις της Γ’ Λυκείου όσο για τις εισαγωγικές στην ανώτατη εκπαίδευση, ωστόσο αυτή δεν πρόφτασε να εφαρμοσθεί. Ανατρέχω νοερά στον πανικό που επικρατούσε εκείνη την περίοδο, τον οποίο παρακολουθούσα η ίδια ως μαθήτρια τότε. Υπέστη η πραγμάτωση του συστήματος της Τράπεζας Θεμάτων απλώς μια επιβράδυνση λόγω ανατροπής του πολιτικού σκηνικού; Με ποιους ειδικότερους όρους θα εισαχθεί ξανά αυτή η πρακτική στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα; Θα συνυπολογίζονται οι επιδόσεις στις δύο πρώτες τάξεις του Λυκείου στα αποτελέσματα των Πανελληνίων εξετάσεων; Αναμένουμε όλοι αγωνιωδώς.


Εν συνεχεία, έχοντας εξ’ αρχής απαγγείλει κατηγορίες περί παραγκωνισμού της κλασικής παιδείας, η τωρινή Κυβέρνηση δήλωσε πως σκοπεύει να επαναφέρει τα Λατινικά ως εξεταστέο μάθημα κατά τις Πανελλήνιες εξετάσεις, οι οποίες για το τρέχον έτος (και μόνο, απ’ ό,τι φαίνεται) έχουν αντικατασταθεί από το μάθημα της Κοινωνιολογίας. Είναι αλήθεια ότι η αντικατάσταση των Λατινικών από την Κοινωνιολογία πυροδότησε φέτος καταιγισμό αντιδράσεων ακαδημαϊκών και εκπαιδευτικών σε όλη τη χώρα. Ο τρόπος διδασκαλίας των Λατινικών στο σχολείο σήμερα -οφείλουμε να παραδεχτούμε- απέχει σημαντικά από την ιδεατή του μορφή: οι μαθητές έρχονται σε πρώτη σχολική επαφή με τη γλώσσα μόλις στην τελευταία τάξη του Λυκείου, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι στα θέματα των Πανελληνίων το 40% του βαθμού τους εξασφαλίζεται με μια καλή αποστήθιση της μετάφρασης μιας σειράς πολύ συγκεκριμένων επεξεργασμένων αποσπασμάτων λατινικών κειμένων, μερικά εκ των οποίων θα τεθούν τελικά προς εξέταση. Εντούτοις, παρόλα τα περιθώρια του μαθήματος προς βελτίωση, η κατάργησή του από τα εξεταστέα μαθήματα παραμένει γόνος αποριών. Τα Λατινικά συνιστούν τη βάση επί της οποίας αναπτύχθηκαν πλείονες ευρωπαϊκές γλώσσες, αποτελούσαν για αιώνες την κρατούσα γλώσσα συνεννόησης στην ευρωπαϊκή ήπειρο και όχι μόνο, ενώ παρουσιάζουν πολλά κοινά στοιχεία λογικής με την ελληνική γλώσσα (δεδομένου ότι οι δύο πανάρχαιες γλώσσες αναπτύχθηκαν παράλληλα), κάτι που αντιλαμβάνεται ο σπουδαστής τους. Για αυτούς τους λόγους φρονώ ότι ο Έλληνας μαθητής μπορεί να επωφεληθεί πολλαπλώς από τη σε βάθος μελέτη των Λατινικών. Εν πάσει περιπτώσει, το κρίσιμο δεν είναι το ποια μαθήματα εξετάζονται πανελλαδικώς. Είναι ανάγκη να αναβαθμιστεί το Λύκειο κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ο μαθητής να αποκτά ουσιώδεις γνώσεις και εφόδια σε όλα τα επιστημονικά αντικείμενα που περιλαμβάνει το ωρολόγιο πρόγραμμα, όχι μόνο σε αυτά που εξετάζονται στο πλαίσιο των Πανελληνίων.


Έπειτα, επισημαίνουμε δύο σημαντικές καινοτομίες που αφορούν τη μετάβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρώτον, τα εξεταστέα μαθήματα στις Πανελλήνιες εξετάσεις θα αυξηθούν από 4 σε 5 υποχρεωτικά για όλους, χάρη σε μια τολμηρή εισήγηση, ήτοι την εξέταση στο λεγόμενο "κόντρα" μάθημα. Ο μαθητής θα πρέπει να εξεταστεί πανελλαδικώς και σε ένα μάθημα γενικής παιδείας που δε θα συμβαδίζει με το επιστημονικό αντικείμενο της ομάδας προσανατολισμού που έχει επιλέξει, το οποίο θα είναι ειδικώς η Ιστορία για όσους έχουν επιλέξει Θετικές Σπουδές, Σπουδές Υγείας ή Σπουδές Οικονομίας και Πληροφορικής και τα Μαθηματικά (Άλγεβρα) για όσους έχουν επιλέξει Ανθρωπιστικές Σπουδές. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ρύθμιση που φαίνεται να φιλοδοξεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των διαφορετικών κατευθύνσεων επαγγελματικού προσανατολισμού εντός λογικού πλαισίου. Δεν είναι πράγματι υπερβολικό να αναμένουμε από έναν πληροφορικό ή έναν μηχανικό λ.χ. να γνωρίζει ιστορία ή από έναν κοινωνιολόγο ή έναν νομικό να γνωρίζει μαθηματικά. Αν στην παρούσα φάση αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με την υποβολή των αντίστοιχων μαθημάτων στη δύσκολη διαδικασία των Πανελληνίων εξετάσεων, ας είναι. Ο τελικός στόχος όμως θα πρέπει πάντοτε να είναι η εισαγωγή νέων πρωτοποριακών μεθόδων στην εκπαιδευτική διαδικασία που να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του μαθητή και να του δίνουν κίνητρο να ασχοληθεί με διαφόρων ειδών αντικείμενα γενικού ενδιαφέροντος χωρίς την απειλή μιας εξέτασης.

Ο ρόλος του σχολείου είναι να μαθαίνει στον μαθητή πώς να μαθαίνει, να τον εφοδιάσει για να ξεκλειδώσει μετέπειτα τη γνώση της ζωής, αλλά αυτό παραμένει πάντοτε μια άλλη συζήτηση.

Δεύτερον, θα τεθεί πρόσθετο ακαδημαϊκό κριτήριο για τη μετεγγραφή σε τμήμα σπουδών άλλου Πανεπιστημίου της χώρας αντίστοιχο προς αυτό στο οποίο πράγματι επετεύχθη η εισαγωγή. Ο ενδιαφερόμενος υποψήφιος θα πρέπει να συγκεντρώνει με τη βαθμολογία του τουλάχιστον 2.750 μόρια κάτω από τη βάση εισαγωγής του τμήματος στο οποίο επιθυμεί να μετεγγραφεί, με σκοπό τον περιορισμό του φαινομένου υποψήφιοι με χαμηλές βαθμολογίες να εισάγονται μέσω του συστήματος της μετεγγραφής σε υψηλόβαθμες σχολές και έτσι να καταστρατηγείται το ίδιο το σύστημα αξιολόγησης και εισαγωγής, όπως δηλώνει το Υπουργείο.


Ακόμη, θα συντελεστεί το πρώτο βήμα για την ανατροπή της καινοτομίας των 4 εξεταστέων μαθημάτων για την προαγωγή στην επόμενη τάξη του Γυμνασίου ή του Λυκείου είτε για την απόκτηση απολυτηρίου, με τα εξεταστέα μαθήματα για το Γυμνάσιο να αυξάνονται σε 7 και σε 5 και 7 για την Β’ και Γ’ Λυκείου αντιστοίχως. Για τη Γ’ Λυκείου τα μαθήματα αυτά ανέρχονται όπως και πριν σε 8. Συγχρόνως, ο ελάχιστος απαιτούμενος μέσος όρος προς προαγωγή στην επόμενη τάξη του Γυμνασίου ή προς απόλυση από αυτό θα οριστεί σε 13(!).


Επιπροσθέτως, αναμένεται συστηματικότερη αξιολόγηση των εκπαιδευτικών εν μέρει μέσω αυτοαξιολόγησης και εν μέρει με εξωτερική αξιολόγηση διενεργούμενη από το εκάστοτε Περιφερειακό Κέντρο Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ), καθώς και αναδιαμόρφωση των ίδιων των προγραμμάτων σπουδών και των σχολικών βιβλίων (ορισμένα εκ των οποίων χρονολογούνται από το 1998).


Σε κάθε περίπτωση, αν και είναι φανερό ότι εν προκειμένω η τωρινή Κυβέρνηση επιθυμούσε τις εν λόγω αλλαγές ήδη από τον καιρό κατά τον οποίο βρισκόταν στην αντιπολίτευση, οι ανατροπές που βιώνουν κατά παράδοση οι μαθητές στην Ελλάδα είναι τόσο συχνές και ριζικές, σε βαθμό που αναρωτιόμαστε αν είναι εν τέλει καταδικασμένοι να αποτελούν το αντικείμενο ενός αέναου εκπαιδευτικού πειράματος. Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του συστήματος των Πανελληνίων εξετάσεων συνιστούν εν τέλει μια κοινωνική ανάγκη ή την προσπάθεια της εκάστοτε Κυβέρνησης να αποδείξει ότι έχει τις δικές της καινοτομίες να εισαγάγει για χάρη των νεότερων γενιών; Ένα είναι βέβαιο: τα αλλεπάλληλα πειράματα, εφαρμοζόμενα το ένα μετά το άλλο για τόσο σύντομα διαστήματα όπως αυτά των δύο, τριών ή τεσσάρων ετών είναι αδύνατο να επιφέρουν αξιόπιστα πορίσματα περί του τι ωφελεί περισσότερο τους μαθητές. Το μόνο που θα κατορθώσουν ίσως, είναι να επιφέρουν με μεγάλη επιτυχία την ψυχολογική εξουθένωση και την αγανάκτησή τους, δημιουργώντας ένα κλίμα απόλυτης επισφάλειας και αβεβαιότητας για το τι θα ισχύσει την επόμενη μέρα, το οποίο έρχεται να προστεθεί στο ήδη βαρύ φορτίο που έχει να σηκώσει ο Έλληνας μαθητής προκειμένου να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερα απαιτητικές και καταβλητικές εξετάσεις εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο.


Μπορείτε να βρείτε την παρουσίαση από τη Συνέντευξη Τύπου εδώ.

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png