• NEWSROOM

Υποχρεωτική διαμεσολάβηση: Αξιόπιστη ή Αντισυνταγματική;

της Αγγελικής Μπούφη

Ο τρόπος απονομής της δικαιοσύνης στη χώρα με τον θεσμό της διαμεσολάβησης αλλάζει ριζικά. Στις 30 Νοεμβρίου 2019 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο Νόμος 4640/2019 για τη διαμεσολάβηση. Παρόλο που η διαμεσολάβηση αποτελεί σε διεθνές επίπεδο μια διαδικασία αποδεκτή και ευρέως διαδεδομένη και παρότι καταβάλλονται στη χώρα μας νομοθετικές προσπάθειες ρύθμισης και εισαγωγής του συγκεκριμένου θεσμού ήδη από το 1995, η Ελληνική Βουλή ψήφισε το σχετικό Νομοσχέδιο μόλις πριν μια εβδομάδα.


Τι είναι λοιπόν η διαμεσολάβηση; Η διαμεσολάβηση την οποία ρυθμίζει ο νεοεισαχθείς αυτός Νόμος δεν είναι μια δικαστική ή δικονομική διαδικασία αλλά ένας καθαρά κοινωνικός θεσμός, ο οποίος μάλιστα αναμένεται να τεθεί σε ισχύ ήδη από τις πρώτες εβδομάδες του 2020.

Πρόκειται για έναν εναλλακτικό και εξώδικο τρόπο επίλυσης διαφορών με τη συμβολή ενός τρίτου και ουδέτερου σε σχέση με τους διαδίκους και τη διαφορά προσώπου, του διαμεσολαβητή. Σκοπός του διαμεσολαβητή είναι η διευκόλυνση των μερών στην εύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης και στην επίτευξη μιας βιώσιμης και αμφότερα αποτελεσματικής συμφωνίας. Τη θέση του διαμεσολαβητή σύμφωνα με το άρθρο 12 του Νόμου μπορεί να λάβει οποιοσδήποτε έχει εκπαιδευτεί ειδικά και είναι διαπιστευμένος από το υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ δεν απαιτείται η κατοχή νομικών γνώσεων.


Με τον Νόμο 4640/2019 ο πληρεξούσιος δικηγόρος υποχρεούται να ενημερώσει τον πελάτη του εγγράφως για τη δυνατότητα διαμεσολαβητικής διευθέτησης της διαφοράς πριν την προσφυγή στο Δικαστήριο. Υποχρεωτική καθίσταται και η παράσταση των πληρεξούσιων δικηγόρων σε κάθε βαθμίδα της διαδικασίας, ενώ σε περίπτωση μη προσέλευσης του μέρους που κλητεύθηκε στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία, το Δικαστήριο επιτρέπεται να επιβάλει χρηματική ποινή ύψους 100-500 ευρώ.



Η ψήφιση του Νομοσχεδίου από τη Βουλή έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων καθώς έχουν διαμορφωθεί και υποστηριχθεί άκρως αντίθετες απόψεις. Για τους υποστηρικτές του φαίνεται να αποτελεί έναν θεσμό συμπληρωματικό και όχι ακυρωτικό της Δικαιοσύνης. Ο θεσμός της διαμεσολάβησης φαίνεται ικανός να αντιμετωπίσει ή τουλάχιστον να μετριάσει τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού δικαστικού συστήματος καθώς εκτιμάται ότι θα αποσυμφορήσει τα ελληνικά δικαστήρια από την τεράστια δικαστική ύλη και τον υπερβολικό φόρτο εργασίας. Η διαμεσολάβηση είναι καθόλα ωφέλιμη και για τους ίδιους τους πολίτες καθώς έχουν τη δυνατότητα να εξοικονομήσουν πολύτιμο χρόνο επιλέγοντας την ταχύτατη και ευέλικτη διαδικασία της διαμεσολάβησης αντί της χρονοβόρας και πολύπλοκης δικαστικής επίλυσης της διαφοράς. Ιδιαιτέρως σημαντική για τους πολίτες είναι και η απαλλαγή από το δυσβάσταχτο κόστος μιας δικαστικής αντιδικίας.


Εκτός των άλλων, στη διαμεσολάβηση τα μέρη της διαφοράς, διαπραγματευόμενα, αποτελούν τους κύριους πρωταγωνιστές της διαδικασίας και οδηγούνται σε λύσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και τα συμφέροντα τους. Στη διαμεσολάβηση δεν υπάρχει νικητής και νικημένος και όπως επισήμανε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κωσταντίνος Τσιάρας: "Απαντώντας στα σημεία των καιρών, η διαμεσολάβηση προωθεί ένα σύγχρονο τρόπο σκέψης και δράσης για όλους τους πολίτες, μια συνειδητή, βαθιά πολιτισμένη επιλογή των διαδίκων... Σηματοδοτεί έναν νέο δρόμο για τη Δικαιοσύνη, την επιχειρηματικότητα, την οικονομία και την κοινωνία μας".


Ο θεσμός της διαμεσολάβησης, ωστόσο, δε θα μπορούσε να μην έρθει αντιμέτωπος με την έντονη και κατηγορηματική αντίθεση των δικηγόρων, των δικηγορικών συλλόγων, των δικαστικών ενώσεων και ορισμένων βουλευτών. Υποστηρίζεται ότι ουσιαστικά πρόκειται για ένα επιπλέον και -πλέον υποχρεωτικό- έξοδο για τους πολίτες και όχι για μια αδάπανη διαδικασία. Η διαδικασία της διαμεσολάβησης ως υποχρεωτική και αναγκαία για την έναρξη της επίλυσης διαφορών καθίσταται αντισυνταγματική καθώς ο ασθενέστερος και πιο ευάλωτος διάδικος θα αναγκάζεται να αποδεχτεί τη λύση του Διαμεσολαβητή και να παραιτηθεί από το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα προσφυγής στον φυσικό δικαστή (Άρθρο 20 του Συντάγματος).


Ανησυχητική θεωρείται επίσης και η ανάθεση καθηκόντων διαμεσολαβητή σε μη νομικούς. Η επίλυση διαφορών που στις περισσότερες περιπτώσεις αφορούν σύνθετα νομικά ζητήματα και απαιτούν νομική γνώση και σκέψη δεν είναι δυνατόν να ανατίθενται σε μη πτυχιούχους Νομικής Σχολής.


Παράλληλα έχουν εκφραστεί και έντονοι προβληματισμοί σχετικά με την ιδιωτικοποίηση του τρόπου απονομής της δικαιοσύνης καθώς η τελευταία εκχωρείται πια στους επιχειρηματίες.


Μάλιστα, η Επιστημονική Επιτροπή είχε διατυπώσει ενστάσεις όσον αφορά στη δυνατότητα σύστασης και λειτουργίας ενώσεων προσώπων ή προσωπικών εταιριών με σκοπό την παροχή υπηρεσιών διαμεσολάβησης. Είχε αναφέρει χαρακτηριστικά πως "Επειδή τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα μπορεί να έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, δεν αποκλείεται η απασχόληση των διαμεσολαβητών σε αυτά να υποκρύπτει σχέση εξαρτημένης εργασίας".


Βάσει αυτών, δύναται τελικά ο διαμεσολαβητής να είναι αμερόληπτος και ανεξάρτητος;

Πηγή Εικόνων:

2.png

follow us on Instagram @atheniantimes.gr

"Νέα άποψη σε Αθηναϊκούς καιρούς"
- ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ -
Εικόνα1.png
LACREDI LOGO.png
- ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΕΙΤΕ -
  • Black Facebook Icon
  • Instagram
Εικόνα1.png
Εικόνα1.png